“KÖMÜR İHTİYACI YERLİ KAYNAKLARDAN KARŞILANMALI”

TMMOB Maden Mühendisleri Odasınca Zonguldak Dedeman Otel’de düzenlenen 24'üncü Uluslararası Kömür Kongresi ve Sergisi düzenlenen açılış programıyla başladı.
23-24-25 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleşecek kongrede “Kömürün Akademik Hafızası”, “Kömürün Sonu mu? Küresel İklim Politikaları ve Türkiye’nin Enerji Arz Güvenliği” ve “Maden Facialarının Anatomisi: Nedenler, Sektöre Etkileri ve Sosyal Travmalar” başlıklı paneller düzenlenecek. GMİS Genel Başkan Yardımcısı İsa Mutlu, 24’üncü Uluslararası Kömür Kongresi ve Sergisi açılışında yaptığı konuşmada, “Demir-çelik sanayisinde koklaşabilir taşkömürüne alternatif enerji kaynağı keşfedilebilmiş değildir. Bu nedenle yerli demir-çelik endüstrisinin koklaşabilir kömür ihtiyacının tamamı olmasa bile önemli kısmının yerli kaynaklardan karşılanması kaçınılmazdır” dedi.
İsa Mutlu’nun konuşması şöyle:
ENERJİ KRİZİ KÖMÜR TÜKETİMİNİ ARTIRDI
“Kömür, ülkelerin gelişmesinde, insan yaşamı ve enerji hammaddeleri içerisinde önemli bir yere sahiptir. Kömür, dünyada yaygın olarak bulunması, petrol ve doğalgaza göre daha fazla ömre sahip olması nedeniyle vazgeçilmez bir enerji kaynağı durumundadır.  Şubat 2022’den bugüne devam eden Rusya-Ukrayna savaşı ve 7 Ekim 2023’te başlayan İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarıyla beraber bu yıl başında yükselen ABD-İran çatışması ve Hürmüz Boğazı krizi ülkelerin enerji güvenliğinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Yeşil dönüşüm adıyla kömürden çıkış ve alternatif enerji kaynaklarının payının artırılması çalışmaları yapılsa da başta Avrupa olmak üzere dünyada yaşanan enerji krizi, enerji sektörü başta olmak üzere kömür tüketimini artırmıştır. Diğer yandan demir-çelik sanayisinde koklaşabilir taşkömürüne alternatif enerji kaynağı keşfedilebilmiş değildir. Bu nedenle yerli demir-çelik endüstrisinin koklaşabilir kömür ihtiyacının tamamı olmasa bile önemli kısmının yerli kaynaklardan karşılanması kaçınılmazdır.
TTK, norm kadrosunun ve yıllık 5 milyon ton üretim kapasitesinin çok altında çalıştırılmaktadır. Oysa Türkiye, her yıl taşkömürü ithalatına milyarlarca dolar ödemekte, enerji kaynaklarında dışa bağımlılığı sürmektedir. İthalatın azaltılması ve Türkiye’nin bu ağır faturayı hafifletmesi için yerli ve milli kaynaklarımıza daha fazla önem verilmelidir. Türkiye’nin taşkömürü ihtiyacını uzun yıllar karşılayabilecek rezerv Zonguldak kömür havzasında mevcuttur. Ülkemizin koklaşabilir kömür ihtiyacını işçi sağlığı ve iş güvenliği kuralları dahilinde azami ölçüde karşılayabilmek ve sürekliliğinin sağlanabilmesi için işçi sayısı norm kadro seviyesine çıkartılmalıdır. Havzadaki kömürün koklaşabilir özelliği nedeniyle bölgeye kurulan Kardemir ve Erdemir’in ihtiyacını azami ölçüde bu bölgeden karşılamak mümkündür. Madencilik, dünyanın en zor, en ağır ve en riskli işkollarından biridir. Madencilik tecrübe ister. Madenciler bu kültürü, iki asra yakın bir süreçte kazanmış, bu uğurda binlerce şehit vermiştir. Madencilik tecrübesinin-kültürünün kaybolmaması, özkaynakları kullanmak, kurumsal hafızayı kaybetmemek için ülkemiz için stratejik öneme sahip olan Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK), Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) ve Maden Tetkik Arama (MTA) gibi madencilik sektöründe deneyimli kurumlar korunmalı ve geliştirilmelidir. Bildiğiniz gibi iş sağlığı ve güvenliği eksikleri gerekçesiyle TTK’ya bağlı bazı müesseselerimizde bu yıl başında üretim geçici olarak durdurulmuştur. Bizim önceliğimiz işçi sağlığı ve iş güvenliğidir. Bundan taviz vermemiz mümkün değildir. TTK, 178 yıllık derin yeraltı madencilik tecrübesine sahip, işçi sağlığı ve güvenliği kurallarının temelinin atıldığı ve geliştirildiği, ülkemizin madencilik sektörünün okulu durumunda olan bir kurumdur. Nitekim yönetmeliklerde farklı yorumlara yol açan hususların düzeltilmesi için bulunduğumuz girişimlerden sonuç alınmış ve düzeltilen yönetmelikler yürürlüğe girmiş, üretimin geçici olarak durdurulduğu müesseselerimizde üretime yeniden geçilmiştir.”
KÖMÜRDE AŞAĞI YÖNLÜ BİR İVME OLUŞMADI
Kongre Yürütme Kurulu Başkanı Nevzat Ünlü de, fosil yakıtların günümüz ekonomilerindeki kritik rolüne dikkat çekti. İklim değişikliği kaygılarıyla karbon net sıfır hedeflerinin öne çıkarıldığını ancak saha gerçeklerinin farklı olduğunu belirten Ünlü, "Yenilenebilir enerji yatırımları hız kazansa da birincil enerji kaynakları içinde kömürün payı korunmaktadır. Küresel tüketim miktarı artmaya devam etmektedir. Kömürde henüz dünya ölçeğinde aşağı yönlü bir ivme oluşmamıştır. Yenilenebilir enerjinin fosil yakıtların yerini alması onlarca yıllık bir süreç ve devasa ölçek artışları gerektirmektedir. Ayrıca yenilenebilir kaynaklar elektrik üretimine katkı sağlasa da sanayi, ısı ve hammadde odaklı ihtiyaçları tek başına karşılamada henüz yetersizdir. Bölgesel çatışmalar ve küresel krizler fosil yakıtların kısa ve orta vadede denklemden çıkarılamayacağını göstermiştir. Uluslararası piyasalarda 100 doların çok üzerinde seyreden kömür fiyatları ve elektrik üretim maliyetleri, kömürün ekonomik rasyonalitesini ve ağırlığını koruduğunu belgelemektedir" dedi.
"DIŞA BAĞIMLILIK BİR GÜVENLİK MESELESİDİR"
TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şube Başkanı Levent Yağcıoğlu ise Türkiye'nin öz kaynaklarını ekonomiye kazandırmasının hayati bir zorunluluk olduğunun altını çizdi. Dünyada enerji politikalarının yeniden şekillendiği kritik bir dönemden geçildiğini aktaran Yağcıoğlu, şunları kaydetti:
"Öz kaynaklarımızı ekonomiye kazandırmanın bir tercih değil hayati bir zorunluluk olduğu görülmektedir. Yerin altından çıkarılan her bir ton kömür dışarıya döviz çıkışını engelleyerek doğrudan ülke ekonomisine katkı sağlar. Enerjide dışa bağımlılık yalnızca ekonomik bir mesele değildir. Doğrudan bir ulusal güvenlik ve strateji meselesidir."
SERGİ AÇILIŞI YAPILDI
Maden sektörüne yönelik işletmeler ve ekipman üreticilerinin bulunduğu serginin açılışı yapıldı. Açılış oturumuna katılanlar stantları ziyaret ederek ekipmanlar ve çalışmalar hakkında bilgi aldı. Çeşitli ülkelerden akademisyenlerin katılım gösterdiği ve 100 yerli ile 11 yabancı araştırmacının hazırladığı 43 bildirinin sunulacağı kongre, cuma gününe kadar devam edecek.
Kongrenin açılışına Zonguldak Milletvekilleri Deniz Yavuzyılmaz ve Eylem Ertuğrul, Zonguldak Belediye Başkanı Tahsin Erdem, Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Rektörü Prof. Dr. Ahmet Ulusoy, TTK Genel Müdürü Muharrem Kiraz, TMMOB Maden Mühendisleri Odası Genel Başkanı Ayhan Yüksel, KESK ESM Genel Başkanı Coşkun Doğanay, Amelebirliği Başkanı Veli Köktürk, GMİS Karadon Şube Sekreteri Murat Sarı, demokratik kitle örgütleri ile meslek örgütlerinin başkan ve yöneticileri, TMMOB’ye bağlı oda yöneticileri, delegeler ve çok sayıda davetli katıldı.