Bakanı Murat Kurum’a yanıtlaması için sorular!

Zonguldak Milletvekili Ertuğrul, “Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdemir’in Özel Endüstri Bölgesi olması kararını, maden arama izinlerini, köylerin temiz içme su sorununa dair soruları yanıtlamadı” dedi.

2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’nin Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın görüşmeleri gerçekleşti. Yazılı açıklama yapan CHP Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğrul, Çevre ve Şehircilik Bakanı’na 4 ana başlıkta sorularını yönelttiğini bildirdi. Bakan Murat Kurum’a soru önergelerine verdiği cevaplar üzerinden eleştiri getiren Ertuğrul; Kurum ve önceki bakan Mehmet Özhaseki’ye bölgedeki çevre sorunlarını konu alan bir dizi soru önergesi verdiğini belirtti. Ertuğrul, “bakanlığa bölgemle ilgili birbirinden vahim olayları soruyorum. Bana mevzuat yazıp yolluyorlar. Verdikleri cevaplara mevzuat yazacaklarına o mevzuatlara gerçekten uysalardı havamız, suyumuz bu halde olmazdı” dedi.

Ertuğrul’un haberleştirilerek yaptığı yazılı açıklama ‘aynen’ şöyle:

“SAÇMA CEVAPLAR VERİLİYOR”
Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’a hem kendisinin hem de kendisinden önceki bakanın döneminde bir dizi soru yönelttiğini belirten Ertuğrul, “Sayın Bakan, ne yazık ki vekili olduğum Zonguldak’ta hava kirliliğiyle ilgili bilgi alamıyoruz. Bir türlü düzgün veri elde edemiyorum. Ereğli ilçemizde hava kirliliği sorunu var hava kalitesi ölçüm istasyonları verimli çalışmıyor, Erdemir hakkında özel endüstri bölgesi kararı verildi, ÇED sürecinden tamamen ayrıldı. Bu durum çevresel ve toplumsal olarak ciddi riskler taşıyor. Cüruf tehlikeli bir atık ama bakanlığınız tehlikesiz atık olarak görüyor. Arıcılık yapılan, tarımsal faaliyetler yapılan yerel halkın geçim kaynağı bölgelerde maden arama izni verildi. Üstelik burada arkeolojik sit alanlarının da mevcut olduğu gündeme geliyor. Bunlara bir cevabınız yok mu?”

BAKANLIĞIN VERDİĞİ CEVAPLAR
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, plan ve bütçe komisyonundaki görüşmelerin ardından Eylem Ertuğrul’un görüşmeler sırasında gündeme getirdiği konularla ilgili bir cevap metni yolladı. Verilen cevapta; “Bakanlığımız bütçesinin 08/11/2024 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülmesi sırasında, komisyon üyesi Milletvekilleri ve misafir milletvekilleri tarafından Bakanlığıma yöneltilen sorular incelenmiş olup; söz konusu sorulara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.”

SORU: Ereğli Bölgesinde bu süre zarfında kabul edilen tam 4.5 katı daha fazla oranda kötü havaya maruz kalmış durumdayız ve yeterli hava kontrol istasyonu yok. Ereğli gibi ciddi sanayi bulunan bir yerde sadece bir tek hava kontrol istasyonu var, bu da PM 2.5 değerlerinin maalesef vermiyor, bu çok önemli. Tüm Zonguldak’ta hava kirliliği çok fazla fakat neden Ereğli’deki istasyonda PM 2.5 değeri yok? Neden daha fazla hava kontrol istasyonu kurulmuyor?

CEVAP: Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı’na bağlı istasyonlardan 189 adedinde PM 2.5 parametresi ölçülmekte olup, söz konusu parametrelere ilişkin ölçüm sonuçlarına www.havaizleme.gov.tr web adresinden ulaşılabilmektedir.
Hava kalitesi izleme istasyonlarında ölçülecek parametreler, Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında ilgili Yönetmelik kapsamında yürütülen hava kalitesi ön değerlendirme çalışmalarının ardından belirlenmektedir. 
Ayrıca Bakanlığımız, Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı ile halkın çevresel veriye erişim hakkını gözetmekte ve karar vericiler ile yetkili otoritelere en doğru, güvenilir ve temsiliyeti yüksek hava kalitesi verisini sunma amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Bu görev bilinciyle Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı’nı hem işletimi ve yönetiminde iyileştirmeler yaparak hem de ağın ihtiyaca uygun olarak genişlemesini sağlayarak sürekli geliştirmeye devam etmektedir. Bakanlığımızca Zonguldak ilinde e-denetim sistemi verilerine göe 2024 yılında hava konulu 23 çevre denetimi gerçekleştirilmiştir.

SORU: Yan ürün olarak ortaya çıkan “cüruf” diye bir malzeme var. Bu, sizin yönetmeliklerinizde “tehlikesiz atık” olarak değerlendiriliyor fakat TÜBİTAK’ta yaptırdığımız incelemede tehlikeli atık olarak raporlanmış durumda ama Bakanlığınızın yönetmeliğinde tehlikesiz atık olarak değerlendirildiğinden burada bir kavram karmaşası var; bunun değerlendirilmesi, tekrar üzerinden geçilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

CEVAP: Atık Yönetimi Yönetmeliği’nin ek-4 atık listesinde, Demir Çelik endüstrisinden kaynaklana cüruf atıkları tehlikesiz atık olarak yer almaktadır. Bahse konu yönetmelik ile ekinde yer alan Atık listesi Avrupa Birliği Atık Listesi ile uyumludur. Söz konusu firmanın üretim prosesi sonucu oluşan cüruf atıklarına ilişkin Bakanlığımıza sunulmuş herhangi bir analiz sonucu bulunmamaktadır. 
Söz konusu demir çelik tesislerinin üretim prosesinden kaynaklanan cüruf atıkları kullanılacak alana yönelik standart kriterlerini sağlaması ve TSE’den onay alınması durumunda yan ürün olarak da farklı alanlarda kullanılmaktadır.”
Bakanlığın cevabı sonrası açıklama yapan Ertuğrul, “Görüşmelerde sorduğum sorulardan yalnızca hava kalitesi ölçüm istasyonları ve cüruf sorununa ilişkin verilen cevaplar bunlar. Ben neler sordum, ne cevap aldım. Bölgem için vehameti giderek artan konularla ilgili diğer sorularımızı atladıklarına göre verilecek bir cevap yok. Verdikleri cevaplara bakılırsa da bu sorunları çözmeye niyetleri yok. Ancak biz bölgemiz için bölgemiz adına bu konuların peşini bırakmayacağız.”