KAN ŞEKERİ DALGALANMASIN!

Yüksek sıcaklıklar, artan nem oranı ve tatil planları boyunca günlük miktarın yaz mevsimini diyabet aralığı için zorlu bir döneme çevirebiliyor. Özellikle serinletici meyveler, soğuk içecekler ve dondurma gibi masum görünen yaz keyifleri ile çürümeye yol açan uzun günler kan şekerinin tehdidi olmayan gizli tuzaklara dönüşebiliyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Edvin Murrja, diyabette ihmale gelmez 7 yaz önlemini anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Derleme haber-Şafak Negüzel 

Karpuz, kavun, incir, üzüm gibi yaz meyveleri serinletici ve çok çekici olabilir. Ancak şeker oranları yüksek ve oranlarda tüketildiğinde kan şekerinde ani yükselmelere neden olur. Birçok kişi “doğal şeker” içeren sınırsızca meyve yer ama diyabetli bireyler için kontrolün çok önemli. Özellikle karpuz gibi glisemik indeksi yüksek meyveler, büyük dilimlerle yenildiğinde hızlı şeker yükselişi yaratır. Ayrıca meyveler tek başına değil protein veya sağlıklı yağ içeren yiyeceklerle birlikte tüketmek kan şekerini daha fazla büyütmeye yardımcı olur. Tatilde özellikle açık büfelerde sınırsız meyve tabağına kapılmak yerine ölçülü davranın.
Yanınızda küçük seçenekler bulundurun
Tatilde daha çok yürürüz, denize gireriz, hareket etmenizi rica ederiz. Öğün saatleri kayar, atlanır. Tüm bunların hipoglisemi riskini artırır. Sıcak havalarda kan şekerinin artışı değil, ani ve sinsi düşüşler de yaklaşıyordur. Terleme ve sıvı kaybı miktarını değiştirir. En büyük tehlike, hipogliseminin sıcaktan ayırt edilememesidir. Terleme, halsizlik, sersemlik sıcak çarpmasıyla karıştırılabilir. Bu güvencede, mutlaka yanınızda bulundurun ve düzenli ölçüm yapın. Daha önce de şeker düşüşleri hayatta kaldığınızda yanınızdaki küçük yiyecekler taşıyın. 
Gölge ve serin alanları tercih edin
Öğle yemeğinin aralıklarında kalmak için herkes için zorlayıcıdır ama diyabetli bireyler için daha da yaygınlaşabilir. Vücut sıcaklığı düzenlemesini yaparken damarlar genişler, sıvı-elektrolit dengesi bozulur ve kan şekeri beklenmedik şekilde çalışır. Özellikle 11.00–16.00 arası doğrudan güneşe dikkat edin. İnce, açık renkli, pamuklu kıyafetleri tercih edin. Basit gibi görünse de şapka ve güneş gözlüğü takmamayı ihmal etmeyin. Gölgelik veya aralıklar vakit geçirmek daha güvenlidir. Uzun süre dışarıda kalmanız gerekiyorsa mutlaka suyunu alın ve sık sık mola verin. Dikkat edin, sıcak çarpması ciddi şekilde yol açabilir.
Bol su tüketin
Diyabet hastalarında susuzluk kan şekerinin gelişmesinin daha da yükselmesinin nedeni olabilir, çünkü vücut fazla şeker ihtiyacıyla atarken su da kayıtlıdır. Bol su, böbreklerin düzgün çalışmasının, parlaklığının atılmasına ve kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur. Suyun yerine şekerli içecekler veya gazlı içecekler tüketmek kan şekerini yükselttiği için tehlikelidir. Yazının özellikle açık havada tutulduğu sürelere dikkat ederek her saat başı su içmeyi hatırlamak önemlidir. 
Hareketi doğru planlayın 
Yaz mevsimi açık hava yürüyüşleri, yürüyüş veya spor yapmak için idealdir. Ancak sıcak havada kontrolsüz veya aşırı egzersiz, kan şekerinin hızla azalmasına sebep olabilir. Genel aktivitenin günün serin aralıklarının (sabah erken veya akşamüstü) planlanması, egzersiz öncesi ve sonrasında kan şekerinin izlenmesi önerilir. Ayrıca su kaybının önlenmesi için egzersiz sırasında yeterli su tüketilmesi gerekir. Tatilde spor yaparken bu planlama ihmal edilebiliyor ama önceden planlı hareket ederek birçok sıkıntıdan kurtarır. 
Tatilde ilaçlarınızı ihmal etmeyin
İstanbul’da, özel bir hastanede İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Edvin Murrja, “tatilde günlük saatlerinin oynanması, çalıştırılması veya serinlemek için dışarıda uzun süre kalıcı olarak kurutulması veya serinletilmesi için dışarı çıkarılabilir. Bu nedenle seyahate çıkmadan önce tedavi planı gözden geçirilmeli, saklanır için serin saklanması hazırlanmalı ve doz saatleri hatırlatıcılarla planlanmalıdır” dedi. 
Tatil rehavetine kapılmayın
Yazının getirdiği tatlı rehavet sağlık kontrollerini daire seçeneğine de yollayabilirsiniz. Ancak diyabetin dört mevsim kontrol edilmesi gerekiyor. Düzenli kontroller sadece kan şekerine değil, böbreklerin büyümesine ve diğer komplikasyon risklerine de bakar. Tatile çıkmadan önce kontrollerinizi yaptırın. Ölçüm aralığını ve günlük kayıtlarınızı ihmal etmeyin. Kısa süreliğine “tatildeyim ne olacak” diye düşünüp sağlığınızı riske atmayın. Unutmayın; basit ama etkili önlemlerle sağlıklı ve keyifli bir yaz yaşamak mümkün.